W historii sztuk walki istnieje dziwna przypadłość, i nie, niestety nie ma na nią maści.
Jest to desperacka potrzeba, by wszystko było czyste.
Jeden założyciel. Jedna linia. Jedna prawda. Jeden święty certyfikat. Jedno błogosławione zdjęcie, na którym wszyscy stoją w białych uniformach, wyglądając śmiertelnie poważnie, jakby ktoś właśnie poinformował ich, że uśmiech zhańbiłby trzy pokolenia przodków.
Rozumiem, dlaczego ludzie tego pragną. Czysta historia jest wygodna. Daje nam coś, czego możemy się trzymać. Pozwala nam powiedzieć: „Tu się zaczęło, to jest ten, kto to otrzymał, to jest właściwa ścieżka, a wszyscy inni są oczywiście zagubieni na pustkowiu, jedząc podejrzane grzyby”. Bardzo schludne. Bardzo uspokajające. Bardzo ludzkie.
I zazwyczaj błędne.
A przynajmniej zbyt proste.
Kiedy patrzę na Shōrin-ryū Matsumura Seito Karate, interesuje mnie nie tylko sam styl, ale sposób, w jaki odmawia on grzecznego zachowania wobec współczesnych oczekiwań. Nie pojawia się jako starannie zapakowany produkt. Przychodzi z dawnymi korzeniami Okinawy, spornymi wspomnieniami, przekazem rodzinnym, lojalnością wobec nauczycieli, migracją, polityką, zachowaniem, osobistą dumą i tą cudownie niewygodną rzeczą zwaną dowodem. Innymi słowy, przychodzi jak prawdziwa historia. Nieco zakurzona. Nieco uparta. Czasami sprzeczna. O wiele bardziej żywa niż gładkie, małe mity, które ludzie wolą oprawiać i wieszać na ścianie dojo.
I szczerze mówiąc, dlatego właśnie uważam to za fascynujące.
Matsumura Seito to nie tylko „kolejny styl karate”. To sformułowanie brzmi już zbyt skromnie, jak opisywanie dzwonu świątynnego jako „metalowego obiektu, który wydaje dźwięk”. Należy do szerszej tradycji Shuri-te z Okinawy, a jego rodowy cień prowadzi z powrotem do Matsumury Sōkona, jednej z wybitnych postaci związanych ze starą kulturą sztuk walki Shuri. Żył w latach 1809-1899, co już umieszcza go w świecie, który większość współczesnych studentów karate ledwo jest w stanie sobie właściwie wyobrazić. To nie był świat plastikowych mat, tutoriali na YouTube, certyfikatów czarnych pasów drukowanych podejrzanymi czcionkami i weekendowych seminariów obiecujących „starożytne sekrety pola bitwy” obok kodu rabatowego.
To było Ryūkyū.
To była Okinawa, zanim karate stało się globalnym słowem.
To było miejsce ukształtowane przez Chiny, Japonię, lokalną kulturę arystokratyczną, służbę królewską, dyplomację, presję, adaptację i przetrwanie. Shuri nie było tylko kropką na mapie. Było politycznym i kulturalnym sercem Królestwa Ryūkyū, a Shuri-te było związane z tym środowiskiem. Nie można wyrwać sztuki z jej gleby i nadal oczekiwać, że korzenie będą miały sens.
To jest coś, o czym, jak sądzę, wielu ludzi zapomina.
Sztuki walki nie rodzą się w pustych pokojach.
Są kształtowane przez geografię, klasę społeczną, konflikty, handel, modę, etykietę, broń, architekturę, politykę i wady charakteru ludzi, którzy ich nauczają. Zwłaszcza przez to ostatnie, ponieważ adepci sztuk walki są ludźmi, mimo że wiele sekcji komentarzy online dostarcza dowodów na to, że niektórzy próbowali ewoluować wstecz.
Matsumura Sōkon jest często opisywany jako jedna z wielkich postaci Shuri-te, człowiek, którego sztuka charakteryzowała się szybkością, mobilnością i bystrą inteligencją taktyczną. Jest również związany z wpływami chińskimi, w tym z Fuzhou, oraz z japońskimi wpływami sztuk walki poprzez Satsumę i Jigen-ryū. To samo w sobie powinno już nas skłonić do ostrożności. Okinawskie karate nigdy nie było czystym, małym, wyspiarskim kryształem nietkniętym przez świat zewnętrzny. Pochłaniało. Wybierało. Przekształcało. Ukrywało rzeczy. Przekształcało je w coś lokalnego.
To nie jest nieczystość.
To jest kultura.
Kultura nie jest zamkniętą skrzynią. Kultura oddycha. Kradnie, spiera się, adaptuje, opiera się, pamięta, zapomina i czasami udaje, że niczego nie pożyczyła od sąsiadów. Znowu bardzo ludzkie.
Od Matsumury Sōkona historia przechodzi do Hōhana Sōkena, urodzonego w 1891 roku, człowieka formalnie związanego z późniejszym kształtowaniem Shōrin-ryū Matsumura Seito Karate. Był związany z linią rodziny Matsumura i trenował od dzieciństwa pod okiem Nabe Matsumury, często nazywanego Nabi-Tanmee. Zgodnie z tradycją, zaczął trenować w wieku około dwunastu lat i uczył się starych metod Shuri-te w tym rodzinnym środowisku. Ten szczegół jest dla mnie ważny, ponieważ przypomina nam, że przekaz nie zawsze był instytucjonalny. Nie zawsze był otwarty. Nie zawsze odbywał się poprzez duże klasy, komisje egzaminacyjne czy starannie laminowane programy nauczania.
Czasami działo się to w domach.
Czasami działo się to w zakamarkach.
Czasami działo się to dlatego, że jedna osoba uznała, że inna osoba jest warta nauczania.
A czasami, prawdopodobnie, dlatego, że uczeń po prostu nie chciał odejść.
Sōken później studiował również okinawskie kobudō, w tym tradycje broni. Następnie w 1924 roku, po pokazach na Okinawie, wyemigrował do Argentyny i pozostał tam przez dziesięciolecia. To jest jedna z tych części historii, którą uważam za dziwnie potężną, ponieważ przecina leniwą fantazję o starym mistrzu siedzącym nieruchomo w jednej wiosce przez dziewięćdziesiąt lat, niczym rzeźbiony drewniany duch opiekuńczy. Sōken podróżował. Wyjechał. Mieszkał za granicą. Nauczał poza Okinawą. Następnie wrócił w 1952 roku, po wojnie, po tym, jak Okinawa została zdewastowana, po tym, jak samo karate już się zmieniało.
Wyobraź to sobie.
Nie jako ozdobny fakt z osi czasu, ale właściwie.
Człowiek opuszcza Okinawę, zanim pełna, nowoczesna transformacja karate na dobre się ugruntowała. Wraca po II wojnie światowej, po ogromnej traumie, po okupacji, po tym, jak stary świat został rozbity i przestawiony. Wraca i widzi, jak karate zmierza w kierunku sportu, w kierunku ry
I być może to właśnie tutaj czuję się najbliżej tematu, nie dlatego, że roszczę sobie do niego prawo, ale dlatego, że rozpoznaję ten instynkt. Instynkt, by spojrzeć na coś, co jest upraszczane dla wygody publiczności i powiedzieć: „Nie. To nie jest całość. Przestańcie szlifować kości.”
Lubię kości.
Historia potrzebuje kości.
Bez nich wszystko staje się zupą.
A historia sztuk walki już i tak ma za dużo zupy.
Kiedy ludzie mówią dziś o karate, często sprowadzają Okinawę i Japonię do jednej, schludnej tożsamości. Jest to wygodne. Ale też leniwe. Okinawskie karate i karate z kontynentalnej Japonii nie są tym samym kulturowym bytem, nawet jeśli współczesna historia ściśle je ze sobą związała. Okinawa miała swój własny świat. Własne rany. Własne systemy arystokratyczne. Własne relacje z Chinami. Własne doświadczenie japońskiej presji. Własne metody zachowywania i przekazywania wiedzy. Karate nie pojawiło się po prostu na kontynencie ubrane w świeże gi i grzecznie stało się budō z dnia na dzień.
Zostało zmienione.
Niektóre zmiany były użyteczne. Niektóre sprawiły, że karate stało się łatwiejsze do nauczania dużych grup. Niektóre pomogły mu się rozprzestrzenić. Niektóre pomogły mu przetrwać.
Ale przetrwanie zawsze ma swoją cenę.
Kiedy karate adaptowano do szkół, uniwersytetów, publicznych pokazów, zawodów, a w końcu na eksport globalny, pewne rzeczy stały się bardziej widoczne, podczas gdy inne ucichły. Duże linie. Silne postawy. Wyraźne formy. Uporządkowane stopnie. Ustandaryzowane podstawy. Czysta pedagogika. Bardzo użyteczne, zwłaszcza dla grup.
Ale stare okinawskie karate często wydaje się dbać o coś mniej fotogenicznego.
Bliski dystans.
Praktyczne kąty.
Kondycjonowanie ciała.
Subtelna mechanika.
Bunkai, które nie wymaga, by twój napastnik zachowywał się jak współpracujący asystent sceniczny.
Sposób myślenia, w którym kata nie jest dekoracją, lecz magazynem.
To zdanie związane z Sōkenem – „odpowiedź leży w kata” – jest jednym z tych stwierdzeń, które mogą być albo głębokie, albo nieznośne, w zależności od tego, kto je powtarza. W niewłaściwych ustach staje się mistyczną mgłą. W odpowiednich rękach jest brutalnie praktyczne.
Ponieważ kata nie jest magicznym zaklęciem.
Uratujmy kata zarówno przed jego wrogami, jak i wyznawcami. Wrogowie patrzą na nie i mówią: „To jest bezużyteczne, bo nikt tak nie walczy.” Wyznawcy patrzą na nie i mówią: „Ten ruch zawiera siedem sekretnych sposobów na pokonanie samuraja na koniu, tygrysa i być może twojego właściciela mieszkania.” Obie strony potrzebują filiżanki herbaty i chwili odpoczynku.
Kata to skompresowana informacja.
To archiwum ciała.
Zachowuje wzorce ruchowe, zasady obronne, kąty, wejścia, uderzenia, dźwignie, zakłócenia, pracę nóg, metody równowagi, nawyki oddechowe, zmiany rytmu i idee taktyczne. Ale nie ujawnia tych rzeczy automatycznie tylko dlatego, że ktoś wykonuje je w czystym uniformie pod jarzeniówkami. Musisz trenować. Musisz testować. Musisz być korygowany. Musisz znosić głęboko obraźliwe odkrycie, że twój piękny ruch może w rzeczywistości okazać się bezużyteczny, gdy ktoś złapie cię jak wściekły pijany wujek na weselu.
Tam zaczyna się odpowiedź.
Nie w występie.
W presji.
Program nauczania Matsumury Seito, jak opisano w badaniach, utrzymuje tę starszą strukturę przy życiu poprzez kihon, kata, bunkai, yakusoku kumite, kakete i kobudō. Lista kata jest bogata: Naihanchi, Pinan, Passai, Chintō, Kūsankū, Gojūshiho, Sanchin, Rōhai, Hakutsuru i inne, połączone poprzez szersze okinawskie i chińskie nurty tradycji. System nie sprowadza karate do jednej rzeczy. To nie tylko uderzenia. To nie tylko formy. To nie tylko samoobrona. To sieć.
Raczej wymagająca sieć.
Taka sieć, która najpierw łapie twoje ego.
Naihanchi szczególnie mnie interesuje. Zawsze tak było. Niewprawionemu oku wydaje się tak proste, niemal uparcie wąskie. Nie ma dramatycznego przemieszczania się przez salę, kinowego wirowania, heroicznego skoku, który sprawia, że ludzie na Instagramie komentują emotikonami ognia. Jest boczne. Kompaktowe. Zakorzenione. Powtarzalne. Niemal niegrzeczne w swojej odmowie zabawiania.
I właśnie dlatego je szanuję.
Naihanchi sprawia wrażenie, jakby stare karate szeptało: „Podejdź bliżej, a wtedy omówimy sprawę należycie.”
Nie zależy mu na tym, by wyglądać imponująco z dwudziestu metrów. Żyje w bliskim dystansie, w strukturze, w presji, w równowadze, w kontroli bioder, w brzydkim dystansie, gdzie prawdziwa konfrontacja staje się mniej elegancka i znacznie bardziej szczera. Podoba mi się to. Prawdziwa przemoc rzadko jest teatralna. Nie czeka, aż skończysz swoją postawę. Nie obchodzi jej twój certyfikat. Z pewnością nie zatrzymuje się z szacunkiem, gdy poprawiasz swój pas.
Stare kata wie to lepiej niż współczesna fantazja.
Jest jeszcze filozofia nauczania przypisywana Sōkenowi, i ta część szczerze we mnie zostało. Podobno wierzył w sprawiedliwe i pełne nauczanie, dając uczniom to, co miał, ale uzależniając ich postępy od ich własnego podejścia, wysiłku i wytrwałości. To pięknie bezlitosna idea.
Ponieważ oznacza to, że nauczyciel może otworzyć drzwi, ale ty nadal musisz przez nie przejść.
A niektórzy ludzie nie chcą iść.
Chcą być przeniesieni, podczas gdy im się klaszcze.
Współczesna kultura kocha pozory wysiłku bardziej niż sam wysiłek. Kochamy etykietki tożsamości. Kochamy ogłoszenia. Kochamy mówić „moja podróż”, aż biedne słowo „podróż” będzie potrzebowało pomocy medycznej. Ale stary trening nie dba o to, jak się nazywasz. Ciało wie. Podłoga wie. Twój oddech wie. Twój nauczyciel wie. A jeśli twoja postawa załamie się pod presją, twój inspirujący podpis nie utrzyma cię w pionie.
Dlatego lubię tradycje, które wciąż czegoś wymagają.
Nie okrucieństwa.
Nie znęcania się.
Nie tego śmiesznego pomysłu, że nauczanie w starym stylu musi oznaczać upokorzenie i uszkodzone stawy. Niektórzy mylą traumę z dyscypliną, ponieważ najwyraźniej niuanse są drogie i nie każdego stać na nie.
Ale prawdziwa dyscyplina?
Tak.
Cierpliwość?
Tak.
Powtórzenia?
Absolutnie.
Gotowość do pozostania początkującym długo po tym, jak twoje ego zaczęło składać formalne skargi?
Niezbędne.
Pogląd Sōkena, że każdy uczeń otrzymuje nauki, ale musi zasłużyć na głębię poprzez charakter, wydaje mi się głęboko okinawski. Nie jest to efektowne. Nie jest to przyjazne rynkowi. Nie można tego umieścić na błyszczącej ulotce, nie odstraszając połowy ludzi, którzy chcą czarny pas przed swoimi następnymi urodzinami.
Ale jest to szczere.
A szczerość jest na tyle rzadka, by dziś uważać ją za wyspecjalizowaną broń.
Historia organizacji po Sōkenie staje się skomplikowana, jak to zwykle bywa. Po jego śmierci w 1982 roku różne linie kontynuowały tę sztukę. Kina Seijun, który rozpoczął treningi u Sōkena w 1953 roku, stał się ważną postacią i później przewodził tradycji Renseikan. Nishihira Kōsei, który rozpoczął treningi jako nastolatek i był uważany za jednego z bardzo nielicznych bliskich uczniów Sōkena, również odegrał kluczową rolę w zachowaniu tej sztuki. Akamine Yoshimatsu, który trenował u Sōkena od 1959 roku aż do jego śmierci, później przewodził Matsumura Seito Karate Hozonkai, stowarzyszeniu na rzecz zachowania sztuki, założonemu w 2004 roku.
A potem, oczywiście, pojawiają się spory.
Bo historia sztuk walki bez sporów sukcesyjnych najwyraźniej naruszałaby jakieś starożytne, uniwersalne prawo.
Kto co otrzymał? Kto był upoważniony? Kto został naprawdę mianowany? Kto otrzymał jedynie stopień? Kto otworzył dojo za pozwoleniem? Kto tworzył organizacje za granicą? Kto wydał zbyt wiele stopni? Kto zachował sztukę? Kto ją skomercjalizował? Kto przesadził? Kto po cichu wykonywał swoją pracę, podczas gdy głośniejsi ludzie zbierali tytuły jak ozdobne filiżanki?
Te pytania są ważne, ale są też niebezpieczne, ponieważ ludzie często odpowiadają na nie emocjonalnie, zanim zbadają dowody.
Badania wskazują na prawdziwe napięcie. Niektórzy przedstawiciele Okinawy podkreślają, że Sōken oficjalnie mianował tylko bardzo niewielką liczbę shihanów, często wymieniając Kinę, Nishihirę i Briscoe. Inne relacje, zwłaszcza w kontekstach międzynarodowych, takich jak organizacje amerykańskie, sugerują, że wydano wiele stopni Dan i certyfikatów, czasami kontrowersyjnie, i nie zawsze było to związane z głębokim, bezpośrednim treningiem pod okiem Sōkena.
To jest moment, w którym ludzie zazwyczaj zaczynają się pienić.
Ja wolę oddychać.
Rozsądne stanowisko to nie udawać, że kontrowersje nie istnieją. Bo istnieją. Nie powinniśmy też traktować każdego twierdzenia jednakowo. Powinniśmy przyjrzeć się źródłom, kontekstowi, motywom, datom, organizacjom i temu, kto czerpie korzyści z której wersji. To nie sprawia, że historia jest mniej interesująca. Sprawia, że jest bardziej interesująca.
Linia przekazu to nie tylko drzewo genealogiczne.
To pole bitwy pamięci.
A ludzie zaciekle bronią pamięci, bo pamięć daje im status, przynależność, tożsamość i autorytet. Jeśli twoja legitymacja zależy od certyfikatu, będziesz bronić tego certyfikatu jak smok siedzący na papierach. Jeśli twoja legitymacja zależy od bezpośredniego przekazu, będziesz nieufny wobec każdego, kto pojawi się z zalaminowanym roszczeniem zza oceanu. Jeśli twoja legitymacja zależy od organizacji, możesz cenić struktury, które inni postrzegają jako polityczne wynalazki.
Wszystko to jest bardzo ludzkie.
Nieco wyczerpujące.
Ale ludzkie.
To, na czym mi zależy, ostatecznie, to nie tylko to, kto rości sobie prawa do linii, ale kto zachowuje istotę. Czy trening nadal odzwierciedla zasady? Czy kata nadal oddycha? Czy bunkai jest studiowane poważnie? Czy kobudō jest traktowane jako część żywego ciała tradycji, a nie jako ozdobny dodatek? Czy etykieta nadal ma znaczenie, zamiast być teatralna? Czy nauczyciel kształci uczniów z prawdziwym zrozumieniem, czy tylko stopnie z nogami?
To ostatnie może brzmieć niegrzecznie.
Dobrze.
Niektóre rzeczy muszą brzmieć niegrzecznie, bo uprzejme słownictwo pozwoliło zbyt wielu bzdurom wałęsać się w czarnych pasach.
Matsumura Seito istnieje dziś dzięki kilku grupom, zwłaszcza na Okinawie, w tym Renseikan i Hozonkai. Rozprzestrzeniło się również międzynarodowo, szczególnie poprzez amerykańskie oddziały, takie jak SMOKA i inne organizacje związane z uczniami takimi jak Roy Suenaka i Gene Briscoe. To międzynarodowe rozprzestrzenianie się jest zarówno błogosławieństwem, jak i ryzykiem. Błogosławieństwem, ponieważ sztuki przetrwają, gdy są przekazywane dalej. Ryzykiem, ponieważ odległość może zniekształcić przekaz. Gdy tradycja przekracza oceany, spotyka się z nowymi kulturami, nowymi ego, nowymi modelami biznesowymi, nowymi interpretacjami, a czasami z nowymi poziomami kreatywnej biografii.
Znowu, nie zawsze źle.
Ale zawsze warte zbadania.
Nie jestem przeciwny ewolucji. Jestem przeciwny ud
Współczesne zjawiska związane z Matsumura Seito pokazują, że tradycja jest wciąż żywa. Istnieją strony internetowe, e-booki, profile okinawskich dojo, demonstracje, turnieje, działania na rzecz zachowania, a nawet programy samoobrony dla kobiet i dzieci. Niektórzy mogą przewracać oczami na cyfrowe metody konserwacji, ale ja nie. Używane uczciwie, nowoczesne narzędzia mogą pomóc udokumentować stare sztuki, zanim wiedza zniknie. Strona internetowa nie zastąpi nauczyciela. Film nie skoryguje twojego ciała. E-book nie wyczuje, jak tracisz równowagę i spokojnie zniszczy twoje ego jednym komentarzem.
Ale dokumentacja ma znaczenie.
Zwłaszcza teraz.
Bo starzy nauczyciele umierają. Wspomnienia blakną. Organizacje się dzielą. Uczniowie przesadzają. Zdjęcia znikają. Strony internetowe przepadają. I nagle wszyscy kłócą się na podstawie wrażeń.
Ja wolę dowody.
Wrażenia są wspaniałe dla muzyki, a okropne dla historii.
To, co cenię we współczesnym świecie Matsumura Seito, to fakt, że wciąż są ludzie próbujący zachować tradycję na samej Okinawie, a nie tylko używać tej nazwy za granicą. Renseikan, obecnie związany z Shimoji Kiyotaką po przywództwie Kiny Seijuna, utrzymuje ustrukturyzowany program nauczania zakorzeniony w naukach Sōkena. Hozonkai pod Akamine Yoshimatsu również pracowało nad zachowaniem nauk Sōkena i publicznym ich prezentowaniem. Te grupy nie są identyczne i nie udawałbym, że ich twierdzenia czy akcenty są zamienne. Ale istnienie żywych okinawskich instytucji ma znaczenie. Nadaje to dyskusji wagę wykraczającą poza zagraniczny romantyzm.
Bo bądźmy szczerzy.
Zachodnia kultura sztuk walki może być wspaniała, pełna pasji i szczera.
Może też być cyrkiem w gi.
Czasem jedno i drugie w tym samym pomieszczeniu.
Wszyscy to widzieliśmy. Arcymistrzowie piętnastu systemów, spadkobiercy tajnych zwojów, mężczyźni, którzy twierdzą, że trenowali pod okiem mistrza, którego nikt nie może zweryfikować, zazwyczaj w górskiej wiosce, której nazwa zmienia się w zależności od wywiadu. „Zastosowania bojowe”, które działają tylko wtedy, gdy atakujący zamarza jak źle zaprogramowany manekin. Niekończące się internetowe kłótnie o to, kto jest prawowity, prowadzone przez ludzi, których pokonałby mokry chodnik.
Więc kiedy patrzę na system taki jak Matsumura Seito, nie chcę dodawać do niego więcej fantazji.
Nie potrzebuje fantazji.
Prawdziwa historia jest wystarczająco silna.
Linia sięgająca Shuri-te. Postać założyciela w Matsumura Sōkonie. Późniejszy formalizator w Hōhan Sōkenie. Człowiek, który niósł metody nauczane w rodzinie, opuścił Okinawę, wrócił po dziesięcioleciach, zobaczył, jak karate się zmienia, i wybrał zachowanie. Program nauczania pełen kata, bunkai, kumite, kobudō, etykiety i dyscypliny. Filozofia, która mówi, że odpowiedź leży w kata, ale także, że uczeń musi stać się godnym, aby ją znaleźć. Powojenny krajobraz sukcesji pełen szczerego zachowania, konkurencyjnych roszczeń, międzynarodowego rozprzestrzeniania się i niewygodnych pytań.
To jest bogate.
To wystarczy.
Nie musimy posypywać tego smokami.
To, co osobiście wynoszę z tych badań, to nie jest pragnienie ogłoszenia jednej gałęzi świętą, a innej potępioną. Nie jestem kapłanką papierkowej roboty. To, co wynoszę, to ostrzejsze docenienie tego, jak kruche są naprawdę tradycje sztuk walki. Ludzie mówią o „starożytnych sztukach”, jakby sam wiek je chronił. Nie chroni. Stare sztuki mogą zniknąć w jednym pokoleniu, jeśli niewłaściwy nauczyciel umrze, nie przekazując właściwego szczegółu. Mogą zostać zniekształcone w ciągu jednej dekady, jeśli uczniowie pragną statusu bardziej niż treści. Mogą zostać skomercjalizowane w jednym cyklu rynkowym, jeśli ktoś zda sobie sprawę, że „autentyczna tradycja Okinawy” dobrze wygląda na stronie internetowej.
Zachowanie nie jest automatyczne.
To praca.
Nudna praca czasem.
Powtarzalna praca.
Rodzaj pracy, która nie staje się wiralowa, bo nikt nie chce oglądać, jak ktoś powtarza drobną korektę przez dwadzieścia lat, choć to prawdopodobnie tam żyje prawdziwa sztuka. Nie w wielkiej demonstracji. Nie w dramatycznej pozie. W korekcie. W kącie stopy. W synchronizacji oddechu. W momencie, gdy nauczyciel mówi: „Jeszcze raz”, a twoja dusza na chwilę opuszcza ciało, by złożyć skargę u zarządu.
Jeszcze raz.
Jeszcze raz.
Jeszcze raz.
To jest tradycja.
Nie kostium. Nie tytuł. Nie mit.
Powtórzenie.
Dbałość.
Odmowa pozwolenia, by szczegół zaginął.
I może dlatego fraza „odpowiedź leży w kata” wciąż krąży mi po głowie. Bo to nie jest romantyczna fraza, jeśli potraktujesz ją poważnie. Jest niemal bezlitosna. Oznacza to, że odpowiedź nie jest ci podana na tacy. Jest ukryta na widoku. Możesz wykonywać kata przez lata i wciąż jej nie rozumieć. Możesz zapamiętać sekwencję i przegapić zasadę. Możesz wyglądać poprawnie i pozostać pustym.
To niestety wykracza daleko poza karate.
Raczej irytujące, naprawdę.
Życie też ma kata. Pisanie ma kata. Badania mają kata. Żałoba ma kata. Powrót do zdrowia ma kata. Powtarzasz rzeczy, myśląc, że je rozumiesz, a potem pewnego dnia ten sam ruch otwiera się inaczej, bo ty się zmieniłeś. Odpowiedź nie była wcześniej nieobecna. Po prostu nie byłeś gotowy, by ją zobaczyć.
Podoba mi się to.
Nienawidzę tego.
Zazwyczaj jedno i drugie.
Karate Matsumura Seito, pozbawione szumu, uczy czegoś, o czym współczesna kultura sztuk walki bardzo potrzebuje pamiętać: głębia to nie szybkość. Legitymacja to nie głośność. Tradycja to nie cosplay. Zachowanie to nie nostalgia. A stare nie oznacza martwego, chyba że tak to traktujemy.
Łatwo jest gonić za nowością. Nowe style, nowe ćwiczenia, nowe rankingi, nowe trendy, nowe klipy, nowe argumenty. Internet nagradza nowość jak rozpieszczony pies domagający się ciasteczek. Ale stare systemy proszą o coś innego. Proszą, byś zwolnił na tyle, by zauważyć, co już przetrwało.
To jest trudne.
Nie jesteśmy już dobrzy
Dla mnie piękno tej tradycji nie polega na twierdzeniu, że jest nienaruszona, lecz na uznaniu, jak wiele przetrwała. Przetrwała zmiany. Przetrwała podróże. Przetrwała modernizację. Przetrwała presję, by stać się sportem, widowiskiem, produktem, odznaką tożsamości i chwytem marketingowym. Gdzieś w tym wszystkim stary puls Shuri-te wciąż bije.
Nie głośno.
Nie musi.
Niektóre rzeczy o prawdziwej wadze nie krzyczą.
Czekają.
Stoją tam, ciche i lekko niewzruszone, podczas gdy reszta z nas hałasuje.
I być może to jest lekcja, którą lubię najbardziej. W świecie, gdzie wszyscy desperacko pragną ogłosić się autentycznymi, Matsumura Seito przypomina mi, że autentyczność nie jest ogłoszeniem. To odpowiedzialność. To, co pozostaje po zakończeniu występu, po odejściu publiczności, po oprawieniu certyfikatu, po tym, jak internetowa kłótnia wyczerpała się i wszyscy wracają do domu, czując się bardzo zwycięsko i głęboko głupio.
To trening.
To pamięć.
To dyscyplina, by nieść coś, nie próbując nieustannie przekształcać tego w siebie.
To trudniejsze, niż ludzie myślą.
Bo każdy chce odziedziczyć tradycję.
Znacznie mniej chce jej służyć.
I być może w tym miejscu zakończę dzisiejszą myśl, zanim znowu przypadkowo napiszę książkę w poście na Facebooku – co, bądźmy szczerzy, nie byłoby ani pierwszym, ani prawdopodobnie ostatnim razem. Shōrin-ryū Matsumura Seito Karate nie jest interesujące, ponieważ daje nam prostą historię. Jest interesujące, ponieważ daje nam trudną. Historię starej Okinawy, przekazu rodzinnego, Shuri-te, kata, kobudō, migracji, konserwacji, spornej sukcesji, żyjących dojo i upartej odmowy, by głębsze aspekty karate sprowadzać do trofeów i punktów turniejowych.
Tego rodzaju historia nie zawsze jest komfortowa.
Dobrze.
Komfort rzadko zachowuje prawdę.
Czasem prawda stoi w Naihanchi, patrzy ci prosto w oczy i nie mówi nic.